Martesat bien, divorçet shënojnë rekorde: Shqipëria përballet me transformim të thellë social

Shqipëria po përballet me një realitet të ri social: shqiptarët po martohen gjithnjë e më pak dhe po ndahen gjithnjë e më shumë. Të dhënat më të fundit të INSTAT tregojnë se numri i martesave ka rënë në nivelin më të ulët historik – vetëm 16 120 martesa në vitin 2024 – ndërsa divorçet kanë arritur një rekord absolut prej 29.8 për 1 000 martesa.

Ky trend tregon jo thjesht një efekt demografik apo ekonomik, por një ndryshim të thellë në zgjedhjet sociale. Sociologë dhe ekspertë të familjes vënë në dukje se shqiptarët, më të ekspozuar ndaj ndikimeve ndërkombëtare dhe më të pavarur ekonomikisht, po vendosin të mos formalizojnë marrëdhënie që nuk i plotësojnë pritshmëritë e tyre për mirëqenie dhe autonomi personale.

Rritja e divorceve lidhet ngushtë me urbanizimin e shpejtë, emigracionin e të rinjve dhe presionin ekonomik mbi familjet e reja. Sipas avokates Nexhi Beqiri, pjesa më e madhe e divorçeve vijnë nga çifte në të 40-at, të cilët nuk bëjnë kompromise si dikur, duke çuar në procese të gjata për ndarjen e pasurive dhe kujdestarinë e fëmijëve.

Analistë dhe psikologë socialë paralajmërojnë se ky fenomen krijon sfida të reja për sistemin gjyqësor dhe shërbimet sociale, duke kërkuar reagim politik dhe mbështetje institucionale për të menaxhuar çështjet e ndjekura nga këto ndarje. Për qytetarët dhe familjet shqiptare, ky është një tregues i qartë i transformimit të strukturave dhe vlerave sociale në dekadat e fundit.