GEG.FM
Po lidhet…

Një studim i ri shkencor po hedh dritë mbi një nga misteret më interesante të natyrës: pse disa balena jetojnë më shumë se dy shekuj. Studiues nga University of Rochester kanë analizuar biologjinë e balenës së njohur si Bowhead whale, një nga gjitarët më jetëgjatë në botë, e cila mund të jetojë mbi 200 vjet.
Rezultatet e studimit janë publikuar në revistën prestigjioze shkencore Nature dhe tregojnë se sekreti mund të lidhet me një proteinë të veçantë të quajtur CIRBP (Cold-Inducible RNA-Binding Protein).
Shkencëtarët zbuluan se balenat bowhead prodhojnë deri në 100 herë më shumë nga kjo proteinë krahasuar me shumë gjitarë të tjerë. CIRBP luan një rol të rëndësishëm në riparimin e dëmtimeve të ADN-së, një proces kyç për të mbrojtur qelizat nga mutacionet që lidhen me plakjen dhe zhvillimin e kancerit.
Në organizmat që jetojnë gjatë, si kjo balenë, sistemi i riparimit të ADN-së duket të jetë shumë më efikas. Pikërisht ky mekanizëm po tërheq vëmendjen e shkencëtarëve që kërkojnë mënyra për të kuptuar më mirë procesin e plakjes tek njerëzit.
Për të testuar këtë ide, studiuesit futën versionin e proteinës së balenës në qeliza njerëzore në laborator. Rezultatet treguan se qelizat arritën të riparonin më mirë dëmtimet në ADN dhe shfaqën më pak shenja mutacionesh gjenetike.
Në eksperimente të tjera me organizma të vegjël laboratorikë, si fluturat frutash, prania e kësaj proteine lidhej me rritje të jetëgjatësisë rreth 20 për qind.
Edhe pse zbulimi ka ngjallur shumë interes, shkencëtarët theksojnë se ky nuk është ende një zgjidhje për të zgjatur jetën njerëzore. Studimi tregon vetëm një mekanizëm biologjik që mund të ndihmojë në kuptimin e plakjes dhe në zhvillimin e terapive të reja në të ardhmen.
Ekspertët thonë se do të duhen vite kërkimesh dhe prova klinike për të parë nëse ky mekanizëm mund të përdoret ndonjëherë për trajtime tek njerëzit.
Megjithatë, studimi mbi balenën bowhead po konsiderohet një hap i rëndësishëm në kërkimet mbi jetëgjatësinë, duke treguar se sekretet e jetës së gjatë mund të fshihen në biologjinë e specieve të tjera të planetit.
Redaksia Geg FM Radio18 mars 2026


Në një botë ku informacioni lëviz me shpejtësinë e një klikimi, dallimi mes të vërtetës dhe gënjeshtrës është bërë më i rëndësishëm se kurrë. Pikërisht për këtë arsye, çdo vit më 2 prill, shënohet Dita Botërore e Verifikimit të Fakteve – një iniciativë globale që vendos në qendër të vëmendjes fuqinë e së vërtetës. Si […]

Këngëtarja me famë botërore Dua Lipa po zgjeron ndikimin e saj përtej muzikës, duke marrë rolin e kuratores për edicionin 2026 të London Literature Festival. Ngjarja do të mbahet në Southbank Centre nga 21 tetori deri më 1 nëntor, duke përkuar edhe me 75-vjetorin e këtij institucioni të njohur kulturor. Në këtë rol të ri, […]