Kur riciklimi bëhet art: Murali me 100 mijë kapakë në El Salvador

Në zemër të lagjes Zacamil, në San Salvador, një ndërtesë banimi tashmë mban një rekord të pazakontë botëror. Ndërtesa 88 është kthyer në shtëpinë e muralit më të lartë në botë të realizuar me materiale të ricikluara, një vepër 13 metra e lartë, e ndërtuar me më shumë se 100 mijë kapakë plastikë.

Projekti u përmbyll më 20 shkurt dhe u realizua nga artisti venezuelian Óscar Olivares, i njohur për ndërhyrjet monumentale me plastikë të ripërdorur në vende të ndryshme të botës. Por kjo vepër në El Salvador nuk ishte thjesht një instalacion arti, ishte një proces komunitar, që nisi me mbledhjen dhe klasifikimin e kapakëve plastikë nga banorët dhe ricikluesit lokalë.

Materialet u siguruan në bashkëpunim me Shoqatën Kombëtare të Mbledhësve dhe Ricikluesve të El Salvadorit (ASONARES). Ndryshe nga muralet tradicionale, Olivares nuk i pikturoi kapakët. Ai përdori ngjyrat e tyre origjinale, duke e kthyer përzgjedhjen dhe renditjen e materialit në pjesë thelbësore të procesit krijues.

Figura qendrore e muralit është një reinterpretim i Mona Lizës. Artisti e ka paraqitur si një grua me tipare latino-amerikane, flokë kaçurrela dhe sy ekspresivë, e veshur me ngjyrat e flamurit salvadorian. Ai e quan “Mona Lisa salvadoriane”, por thekson se ajo nuk përfaqëson një person të caktuar — përkundrazi, mishëron qytetarin e zakonshëm dhe idenë se rilindja e një shoqërie vjen nga njerëzit e thjeshtë.

Ky nuk është projekti i parë i këtij lloji për Olivares. Që nga viti 2020, kur realizoi “Oko-Mural” në Caracas, ai ka zhvilluar murale të mëdha me plastikë të ricikluar në disa vende të botës, përfshirë Meksikën, Italinë, Francën dhe Arabinë Saudite. Megjithatë, ndërhyrja në Zacamil mbetet më e madhja e realizuar deri më tani.

Përtej dimensioneve dhe rekordit, murali në San Salvador mbart një mesazh të fortë mjedisor dhe shoqëror: mbetjet plastike mund të transformohen në art, ndërsa komunitetet mund të bashkohen rreth një ideje që ndërthur kreativitetin me ndërgjegjësimin ekologjik. Në një kohë kur ndotja plastike është një sfidë globale, kjo vepër dëshmon se edhe materiali më i zakonshëm mund të shndërrohet në simbol shprese, identiteti dhe bashkimi.