Zvicra prezanton dizajnin e kartëmonedhave të reja
Zvicra po përgatitet për një ndryshim të ri në një nga simbolet më të rëndësishme të ekonomisë së saj – banknotat kombëtare. Banka Kombëtare e Zvicrës, Schweizerische Nationalbank (SNB), ka prezantuar projektin fitues për serinë e dhjetë të banknotave, e cila pritet të hyjë në qarkullim jo më herët se viti 2031.
Tema e kësaj serie të re është “Zvicra dhe lartësitë e saj”, një koncept që synon të pasqyrojë relievin unik të vendit – nga ultësirat e gjera deri te majat alpine që e bëjnë Zvicrën të njohur në mbarë botën.
Megjithëse dizajni do të jetë krejtësisht i ri, ngjyrat dhe prerjet e banknotave do të mbeten të njëjta si në serinë aktuale. Projekti pritet të kushtojë dhjetëra milionë franga zvicerane, një investim i konsiderueshëm për zhvillimin, sigurinë dhe prodhimin e tyre.
Një projekt që kërkoi vite përgatitje
Seria aktuale e banknotave zvicerane u hodh në qarkullim mes viteve 2016 dhe 2019 dhe zakonisht një seri e tillë ka një jetëgjatësi 15 deri në 20 vjet. Kjo do të thotë se banknotat ekzistuese vazhdojnë të jenë plotësisht funksionale.
Madje, në tetor të vitit 2025, presidenti i SNB-së Martin Schlegel kishte theksuar me humor se “banknotat aktuale nuk po kalojnë krizë të moshës së mesme”, duke nënvizuar se ndryshimi është pjesë e planifikimit afatgjatë dhe jo një nevojë urgjente.
Megjithatë, krijimi i një serie të re kërkon shumë vite punë, ndaj përgatitjet kanë nisur herët.
Fituesit e dizajnit nga Lozana
Pas një procesi të gjatë konkurrimi, fitues u shpall projekti i dy dizajnerëve Fabienne Kilchör dhe Sebastién Fasel, nga studioja e dizajnit Emphase në Lozanë.
Duke reaguar pas shpalljes së rezultatit, Kilchör u shpreh se momenti kur morën lajmin ishte jashtëzakonisht emocionues, pasi projekti konsiderohet një nga sfidat më prestigjioze në dizajnin grafik në Zvicër.
Si do të duken banknotat e reja?
Koncepti fitues parashikon banknota të ndërtuara me disa shtresa vizuale, ku secila shtresë përfaqëson një lartësi të ndryshme gjeografike të Zvicrës – nga zonat e ulëta deri te rajonet alpine.
Kur këto elemente bashkohen, ato krijojnë një pamje të plotë të peizazhit zviceran.
Banknotat do të ruajnë tonet pastel të ngjyrave aktuale, ndërsa në dizajn do të përfshihen:
- bimë vendase në njërën anë të banknotës
- elemente të arkitekturës, kulturës, transportit dhe peizazhit zviceran në anën tjetër
Ky kombinim synon të tregojë identitetin natyror dhe kulturor të vendit në mënyrë moderne dhe artistike.
Një konkurs me pjesëmarrje të madhe
Interesi për projektin ishte i jashtëzakonshëm. Në konkurs morën pjesë më shumë se 300 dizajnerë nga Zvicra. Pas fazës së parë, SNB përzgjodhi 12 koncepte, ndërsa në tetor të vitit 2025 shpalli gjashtë finalistët.
Në procesin e përzgjedhjes u përfshi edhe publiku: më shumë se 100 mijë qytetarë morën pjesë në votim për të dhënë mendimin e tyre për konceptet finale.
Me prezantimin e dizajnit fitues, Zvicra ka hedhur tashmë hapin e parë drejt gjeneratës së re të banknotave, të cilat pritet të pasqyrojnë jo vetëm ekonominë e vendit, por edhe peizazhin dhe identitetin e tij unik.
