Pse shohim “fytyra” në kafe, re apo objekte të zakonshme?
Ndoshta edhe ju e keni përjetuar: shikoni filxhanin e kafesë dhe papritur duket sikur shkuma ka krijuar një fytyrë që po ju shikon. Ndonjëherë duket e buzëqeshur, ndonjëherë pak e mërzitur, e ndonjëherë sikur po ju gjykon para se ta pini kafenë.
Në fakt, kjo nuk është aspak e pazakontë. Truri i njeriut ka një aftësi të veçantë për të dalluar modele të njohura edhe në forma të rastësishme. Ky fenomen quhet pareidolia.
Kur truri krijon fytyra nga forma të rastësishme
Pareidolia është prirja e trurit për të parë fytyra ose figura me kuptim aty ku në të vërtetë nuk ekzistojnë. Për këtë arsye njerëzit shpesh shohin fytyra në:
- shkumin e kafesë
- retë në qiell
- prizat në mur
- dritaret e ndërtesave
- apo edhe në një copë bukë të thekur
Në shumicën e rasteve mjaftojnë vetëm dy forma që ngjajnë me sy dhe një vijë si gojë, që truri të krijojë menjëherë idenë e një fytyre.
Truri ynë është i ndërtuar për të njohur fytyra
Shkencëtarët kanë zbuluar se në tru ekziston një zonë e veçantë që merret me njohjen e fytyrave. Kjo zonë është shumë aktive sepse për njerëzit dallimi i fytyrave ka qenë gjithmonë i rëndësishëm për komunikimin, sigurinë dhe jetën sociale.
Për këtë arsye, truri ynë është i prirur të zbulojë fytyra shumë shpejt, edhe kur ato janë vetëm iluzion vizual.
Pse këtyre “fytyrave” u japim edhe emocione?
Interesante është se kur shohim këto forma, ne shpesh u japim edhe emocione apo shprehje. Një njollë mund të duket sikur është duke qeshur, një tjetër sikur është e habitur, ndërsa një tjetër sikur është e zemëruar.
Kjo ndodh sepse truri përpiqet vazhdimisht të interpretojë botën përreth në mënyrë sociale, duke kërkuar shenja të emocioneve dhe reagimeve njerëzore.
Kur truri krijon histori nga detajet
Pra, herën tjetër që do të shihni një “fytyrë” në filxhanin tuaj të kafesë, mos u habitni.
Nuk është rastësi. Është pareidolia, mënyra se si truri ynë krijon kuptim, histori dhe emocione edhe nga format më të thjeshta të botës përreth nesh.
