Raporti global i lumturisë: Kosova në vendin e 16-të në botë

Çdo vit, studiues dhe institucione ndërkombëtare përpiqen t’i japin përgjigje një pyetjeje të thjeshtë, por shumë të rëndësishme: ku jetojnë njerëzit më të lumtur në botë? Përgjigjja vjen nga raporti i njohur global “World Happiness Report”, i cili analizon mirëqenien dhe perceptimin e jetës në dhjetëra vende të planetit.

Edicioni më i fundit i raportit sjell edhe një herë në qendër të vëmendjes vendet nordike, të cilat prej vitesh dominojnë listën e lumturisë globale. Finlanda ruan vendin e parë dhe shpallet vendi më i lumtur në botë për herë të nëntë radhazi, duke konfirmuar një model të qëndrueshëm të mirëqenies sociale dhe besimit publik.

Pas saj renditet Islanda, ndërsa Danimarka mban vendin e tretë, duke plotësuar një podium që tashmë është bërë pothuajse tradicional për vendet e Evropës Veriore.

Në këtë renditje globale bie në sy edhe një surprizë nga Amerika Latine: Kosta Rika, e cila arrin në vendin e katërt, pozicioni më i lartë që një vend nga ky rajon ka arritur ndonjëherë në raport.

Lista vazhdon me vende që tradicionalisht shquhen për standard të lartë jetese dhe stabilitet social. Suedia renditet e pesta, ndërsa Norvegjia e gjashta. Në top 10 shfaqen edhe Holanda, Izraeli, Luksemburgu dhe Zvicra, duke treguar se Evropa vazhdon të dominojë në indeksin global të lumturisë.

Një rezultat interesant këtë vit vjen nga Kosova, e cila renditet në vendin e 16-të në botë, duke lënë pas disa ekonomi të mëdha dhe vende të zhvilluara si Gjermania, Austria, Sllovenia dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Ky pozicion e vendos Kosovën në mesin e vendeve ku qytetarët raportojnë nivel relativisht të lartë kënaqësie me jetën.

Në anën tjetër të listës, disa vende të mëdha anglishtfolëse kanë shënuar rënie. Shtetet e Bashkuara të Amerikës renditen në vendin e 23-të, Kanadaja në të 25-tin, ndërsa Mbretëria e Bashkuar në vendin e 29-të. Për të dytin vit radhazi, asnjë nga vendet anglishtfolëse nuk arrin të futet në dhjetëshen e parë të raportit.

Si renditen vendet e rajonit

Në rajonin e Ballkanit, dallimet në renditje janë mjaft të theksuara. Kosova renditet në vendin e 16-të në botë, duke qenë ndër vendet më të pozicionuara në rajon dhe madje duke lënë pas disa ekonomi të mëdha evropiane. Më poshtë në listë shfaqen vendet e tjera të rajonit: Maqedonia e Veriut renditet në vendin e 82-të, ndërsa Shqipëria në vendin e 86-të. Në këtë pjesë të tabelës gjendet edhe Greqia në vendin e 85-të. Këto pozicione tregojnë se, ndonëse rajoni përballet me sfida ekonomike dhe institucionale, perceptimi i mirëqenies ndryshon ndjeshëm nga një vend në tjetrin. Raporti thekson se në shumë vende të Ballkanit faktorë si mbështetja familjare, lidhjet e forta shoqërore dhe komuniteti vazhdojnë të luajnë një rol të rëndësishëm në mënyrën se si qytetarët e vlerësojnë jetën e tyre.

Si matet lumturia në këtë raport?

Renditja bazohet në një sondazh global të Gallup, ku qytetarë nga 147 vende të botës vlerësojnë jetën e tyre përmes një shkalle nga 0 deri në 10, të njohur si “Shkalla Cantril”.
Në këtë shkallë:

• 10 përfaqëson jetën më të mirë të mundshme
• 0 përfaqëson jetën më të keqe të mundshme

Përveç përgjigjeve të qytetarëve, studiuesit analizojnë edhe disa faktorë që ndikojnë në mirëqenie, si:

• PBB-ja për frymë
• jetëgjatësia dhe shëndeti
• mbështetja sociale
• liria për të marrë vendime personale
• bujaria dhe solidariteti
• perceptimi për korrupsionin

Kombinimi i këtyre elementeve krijon një pasqyrë të përgjithshme të cilësisë së jetës në çdo vend.

10 vendet më të lumtura në botë sipas raportit të fundit

1. Finlanda
2. Islanda
3. Danimarka
4. Kosta Rika
5. Suedia
6. Norvegjia
7. Holanda
8. Izraeli
9. Luksemburgu
10. Zvicra

Raporti tregon se lumturia nuk lidhet vetëm me pasurinë ekonomike. Në shumë raste, faktorë si besimi në institucione, komuniteti, siguria sociale dhe balanca mes jetës dhe punës kanë një ndikim po aq të madh në mënyrën se si njerëzit e përjetojnë jetën e tyre.