{"id":4076,"date":"2026-01-22T12:31:58","date_gmt":"2026-01-22T10:31:58","guid":{"rendered":"https:\/\/gegfm.com\/1\/?p=4076"},"modified":"2026-01-22T12:31:58","modified_gmt":"2026-01-22T10:31:58","slug":"aleksandria-e-lashte-ngritja-shkelqimi-dhe-renia-e-bibliotekes-me-te-madhe-te-botes-antike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gegfm.com\/1\/aleksandria-e-lashte-ngritja-shkelqimi-dhe-renia-e-bibliotekes-me-te-madhe-te-botes-antike\/","title":{"rendered":"\u201cAleksandria e Lasht\u00eb: ngritja, shk\u00eblqimi dhe r\u00ebnia e Bibliotek\u00ebs m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb bot\u00ebs antike"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Biblioteka e Aleksandris\u00eb<\/strong>, e themeluar n\u00eb <strong>shekullin III p.e.s.<\/strong>, gjat\u00eb sundimit t\u00eb dinastis\u00eb <strong>Ptolemeu n\u00eb Egjipt<\/strong>, ishte institucioni m\u00eb i madh i dijes n\u00eb bot\u00ebn e lasht\u00eb. Q\u00ebllimi i saj ishte t\u00eb grumbullonte <strong>t\u00eb gjith\u00eb dijen e njohur<\/strong>, duke p\u00ebrfshir\u00eb let\u00ebrsin\u00eb, filozofin\u00eb, matematik\u00ebn, astronomin\u00eb dhe mjek\u00ebsin\u00eb. Biblioteka ishte pjes\u00eb e kompleksit m\u00eb t\u00eb madh kulturor dhe shkencor t\u00eb quajtur <strong>Museion<\/strong>, ku studiuesit punonin dhe zhvillonin hulumtime shkencore.<\/p>\n\n\n\n<p>Ajo p\u00ebrmbante dhjet\u00ebra mij\u00ebra <strong>rrotulla pergameni (papirus)<\/strong> nga e gjith\u00eb bota. \u00c7do anije q\u00eb vinte n\u00eb portin e Aleksandris\u00eb dor\u00ebzonte librat p\u00ebr t\u2019u kopjuar dhe ruajtur n\u00eb bibliotek\u00eb. Biblioteka t\u00ebrhoqi mendjet m\u00eb t\u00eb ndritura t\u00eb koh\u00ebs, duke p\u00ebrfshir\u00eb: <strong>Eratostenin<\/strong>, q\u00eb llogariti rrethin e Tok\u00ebs; <strong>Euclidin<\/strong>, themeluesin e gjeometris\u00eb sistematike; <strong>Arkimedin<\/strong>, inovatorin teknik dhe matematik\u00ebn; dhe <strong>Hiparkun<\/strong>, astronomin q\u00eb krijoi katalogun e yjeve.<\/p>\n\n\n\n<p>Fatkeq\u00ebsisht, <strong>Biblioteka e Aleksandris\u00eb nuk ekziston m\u00eb<\/strong>. Ajo u shkat\u00ebrrua gradualisht gjat\u00eb shekujve nga <strong>zjarre, lufta dhe sulme t\u00eb ndryshme<\/strong>, duke humbur pjes\u00ebrisht ose t\u00ebr\u00ebsisht koleksionin e saj t\u00eb \u00e7muar. Humbja e saj konsiderohet nj\u00eb nga tragjedit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb historis\u00eb s\u00eb dijes, pasi shum\u00eb tekste t\u00eb lashta nuk u ruajt\u00ebn kurr\u00eb diku tjet\u00ebr.<\/p>\n\n\n\n<p>Megjithat\u00eb, trash\u00ebgimia e saj vazhdon n\u00eb <strong>Bibliotek\u00ebn e Re t\u00eb Aleksandris\u00eb<\/strong>, e hapur n\u00eb <strong>vitin 2002<\/strong>. Ky institucion modern kulturor dhe shkencor \u00ebsht\u00eb frym\u00ebzuar nga biblioteka e lasht\u00eb dhe ka si q\u00ebllim t\u00eb ruaj\u00eb dijen, t\u00eb promovoj\u00eb kultur\u00ebn dhe t\u00eb zhvilloj\u00eb <strong>hulumtime shkencore<\/strong>, duke vazhduar simbolikisht misionin e madh t\u00eb Bibliotek\u00ebs s\u00eb lasht\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Biblioteka e Aleksandris\u00eb<\/strong> mbetet nj\u00eb ikon\u00eb e p\u00ebrjetshme e <strong>dijes, k\u00ebrkimit shkencor dhe kultur\u00ebs universale<\/strong>, dhe frym\u00ebzon brezat q\u00eb t\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb, ruajn\u00eb dhe shp\u00ebrndajn\u00eb dijen n\u00eb \u00e7do koh\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Biblioteka e Aleksandris\u00eb, e themeluar n\u00eb shekullin III p.e.s., gjat\u00eb sundimit t\u00eb dinastis\u00eb Ptolemeu n\u00eb Egjipt, ishte institucioni m\u00eb i madh i dijes n\u00eb bot\u00ebn e lasht\u00eb. Q\u00ebllimi i saj ishte t\u00eb grumbullonte t\u00eb gjith\u00eb dijen e njohur, duke p\u00ebrfshir\u00eb let\u00ebrsin\u00eb, filozofin\u00eb, matematik\u00ebn, astronomin\u00eb dhe mjek\u00ebsin\u00eb. Biblioteka ishte pjes\u00eb e kompleksit m\u00eb t\u00eb madh kulturor [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4077,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27,6],"tags":[],"class_list":["post-4076","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pak-per-boten","category-pak-per-kulturen","entry daho-fn-article"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4076","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4076"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4076\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4078,"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4076\/revisions\/4078"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4076"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4076"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4076"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}