{"id":3984,"date":"2026-01-16T16:02:12","date_gmt":"2026-01-16T14:02:12","guid":{"rendered":"https:\/\/gegfm.com\/1\/?p=3984"},"modified":"2026-01-16T16:02:13","modified_gmt":"2026-01-16T14:02:13","slug":"lumturije-nonaj-e-vetmja-rapsode-grua-ne-bote-qe-i-bie-lahutes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gegfm.com\/1\/lumturije-nonaj-e-vetmja-rapsode-grua-ne-bote-qe-i-bie-lahutes\/","title":{"rendered":"Lumturije Nonaj \u2013 e vetmja rapsode grua n\u00eb bot\u00eb q\u00eb i bie lahut\u00ebs"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Lahuta<\/strong>, instrumenti tradicional i <strong>Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Veriut<\/strong>, mbetet nj\u00eb nga simbol\u00ebt m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb <strong>identitetit dhe trash\u00ebgimis\u00eb kulturore shqiptare<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<p>Tingujt e saj p\u00ebrcjellin <strong>historit\u00eb mal\u00ebsore<\/strong>, legjendat dhe eposin e <strong>Kreshnik\u00ebve<\/strong>, duke udh\u00ebtuar m\u00eb shpejt se njer\u00ebzit n\u00eb rrug\u00ebt e Mal\u00ebsis\u00eb dhe duke ruajtur <strong>tradit\u00ebn brez pas brezi<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Nga kjo trash\u00ebgimi e pasur kulturore vjen <strong>Lumturije Nonaj<\/strong>, e cila konsiderohet sot <strong>e vetmja rapsode grua n\u00eb bot\u00eb<\/strong> q\u00eb interpreton me <strong>lahut\u00eb<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<p>Ajo \u00ebsht\u00eb pinjolle e nj\u00eb <strong>familjeje t\u00eb njohur lahutar\u00ebsh<\/strong>, ku tradita e lahut\u00ebs \u00ebsht\u00eb ruajtur dhe promovuar gjat\u00eb <strong>gjeneratave<\/strong>. Lumturija \u00ebsht\u00eb <strong>mbesa e rapsodit legjendar Gjok Nonaj<\/strong>, i cili interpretoi deri n\u00eb mosh\u00ebn <strong>105 vje\u00e7are<\/strong> n\u00eb <strong>Festivalin Folklorik t\u00eb Gjirokastr\u00ebs<\/strong> dhe mbetet nj\u00eb nga figurat m\u00eb emblematike t\u00eb k\u00ebtij arti.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lindja dhe formimi i saj muzikor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>E lindur n\u00eb <strong>Lezh\u00eb<\/strong> dhe me origjin\u00eb nga <strong>Shkreli i Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe<\/strong>, Lumturije tregon se <strong>lahuta<\/strong> ka qen\u00eb pjes\u00eb e jet\u00ebs s\u00eb saj q\u00eb n\u00eb <strong>f\u00ebmij\u00ebri<\/strong>. \u201cUn\u00eb pothuajse kam lindur lahutare. Brez pas brezi, familja ime njihej si familje lahutar\u00ebsh. \u00c7iftelis\u00eb i kam r\u00ebn\u00eb q\u00eb pes\u00eb vje\u00e7e, nd\u00ebrsa lahut\u00ebs kam filluar t\u2019i bie n\u00eb mosh\u00ebn <strong>dymb\u00ebdhjet\u00eb vje\u00e7are<\/strong>,\u201d shprehet ajo.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas saj, sot kan\u00eb mbetur shum\u00eb pak <strong>lahutar\u00eb<\/strong>, aq sa mund t\u00eb num\u00ebrohen me gishta. Tradita vazhdon brenda <strong>familjes Nonaj<\/strong>: kat\u00ebr v\u00ebllez\u00ebrit e saj, <strong>Nikolla, Luigji, Gjeta dhe Gjovalini<\/strong>, jan\u00eb gjithashtu lahutar\u00eb, nd\u00ebrsa Lumturija po ia m\u00ebson instrumentin edhe <strong>bashk\u00ebshortit t\u00eb saj<\/strong>. Ajo thekson se <strong>lahuta<\/strong> nuk \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019u m\u00ebsuar, p\u00ebr sa koh\u00eb ka d\u00ebshir\u00eb dhe respekt p\u00ebr <strong>tradit\u00ebn<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Roli i saj dhe repertori muzikor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Repertori i Lumturijes p\u00ebrfshin <strong>k\u00ebng\u00eb trim\u00ebrie<\/strong>, k\u00ebng\u00eb nga <strong>Eposi i Kreshnik\u00ebve<\/strong>, si dhe vargje nga <strong>\u201cLahuta e Malcis\u201d e At Gjergj Fisht\u00ebs<\/strong>. Megjithat\u00eb, ajo ka zgjedhur q\u00eb <strong>lahuta<\/strong> t\u00eb mos k\u00ebndoj\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr <strong>luft\u00eb dhe vaj<\/strong>, por edhe p\u00ebr <strong>k\u00ebng\u00eb dashurie<\/strong> dhe p\u00ebr natyr\u00ebn e <strong>Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe<\/strong>, bjeshk\u00ebt dhe shtegtimin e bag\u00ebtive. P\u00ebr t\u00eb, <strong>lahuta<\/strong> dhe <strong>xhubleta<\/strong> jan\u00eb si dy motra t\u00eb pandara, q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb <strong>identitetin, rr\u00ebnj\u00ebt dhe historin\u00eb e saj<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Njohja e <strong>lahut\u00ebs nga UNESCO<\/strong> ka rritur interesimin p\u00ebr k\u00ebt\u00eb instrument dhe Lumturija shpesh ndalet nga njer\u00ebzit n\u00eb rrug\u00eb, sidomos kur shfaqet e veshur me <strong>xhublet\u00eb<\/strong> dhe me <strong>lahut\u00ebn n\u00eb dor\u00eb<\/strong>. \u201cKan\u00eb kureshtje. Duan t\u00eb din\u00eb p\u00ebr <strong>identitetin<\/strong> e instrumentit, p\u00ebr pasaport\u00ebn e lahut\u00ebs. D\u00ebshira ime \u00ebsht\u00eb jo vet\u00ebm ta luaj, por edhe t\u2019ua m\u00ebsoj t\u00eb rinjve,\u201d shprehet ajo.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kontributi nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe aspiratat p\u00ebr brezat e rinj<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Prej <strong>17 vitesh<\/strong>, Lumturije Nonaj ka ngjitur skena <strong>brenda dhe jasht\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb<\/strong>, duke p\u00ebrcjell\u00eb me <strong>lahut\u00eb<\/strong> k\u00ebng\u00ebt e kreshnik\u00ebve dhe jehon\u00ebn e <strong>Alpeve shqiptare<\/strong>. Ajo \u00ebsht\u00eb <strong>e para dhe e vetmja lahutare<\/strong> q\u00eb vazhdon k\u00ebt\u00eb tradit\u00eb t\u00eb her\u00ebshme t\u00eb folklorit shqiptar dhe p\u00ebrdor gjithashtu <strong>12 instrumente t\u00eb tjera t\u00eb folklorit popullor<\/strong> t\u00eb trev\u00ebs veriore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, por <strong>lahuta<\/strong> mbetet \u201c<strong>mbret\u00ebresha e veglave muzikore<\/strong>\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Lumturija shpreh d\u00ebshir\u00ebn q\u00eb t\u00eb mos mbetet <strong>e vetme<\/strong> si lahutare dhe aspiron q\u00eb <strong>Shqip\u00ebria<\/strong> dhe rajoni t\u00eb ken\u00eb m\u00eb shum\u00eb <strong>lahutare<\/strong> q\u00eb ruajn\u00eb k\u00ebt\u00eb trash\u00ebgimi t\u00eb pasur komb\u00ebtare. Ajo thekson se shteti shqiptar duhet t\u00eb interesohet m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr <strong>ruajtjen dhe transmetimin<\/strong> e k\u00ebsaj tradite nd\u00ebr brezat e rinj.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lumturije Nonaj<\/strong> mbetet nj\u00eb nga figurat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb <strong>muzik\u00ebs tradicionale shqiptare<\/strong>, duke bashkuar <strong>trash\u00ebgimin\u00eb kulturore<\/strong> me <strong>identitetin komb\u00ebtar<\/strong>, dhe duke treguar se <strong>lahuta<\/strong>, p\u00ebrtej muzik\u00ebs, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ur\u00eb q\u00eb lidh t\u00eb shkuar\u00ebn me brezat q\u00eb vijn\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lahuta, instrumenti tradicional i Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Veriut, mbetet nj\u00eb nga simbol\u00ebt m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb identitetit dhe trash\u00ebgimis\u00eb kulturore shqiptare. Tingujt e saj p\u00ebrcjellin historit\u00eb mal\u00ebsore, legjendat dhe eposin e Kreshnik\u00ebve, duke udh\u00ebtuar m\u00eb shpejt se njer\u00ebzit n\u00eb rrug\u00ebt e Mal\u00ebsis\u00eb dhe duke ruajtur tradit\u00ebn brez pas brezi. Nga kjo trash\u00ebgimi e pasur kulturore vjen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3985,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,26,2],"tags":[],"class_list":["post-3984","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pak-per-kulturen","category-pak-per-muziken","category-pak-per-shqiptaret","entry daho-fn-article"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3984","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3984"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3984\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3986,"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3984\/revisions\/3986"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3985"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3984"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3984"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gegfm.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3984"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}