Pse truri ynë kujton më gjatë ofendimet sesa komplimentet: Biologjia dhe evolucioni i mendjes
Pothuajse të gjithë e njohin ndjesinë: një fjalë e dhimbshme ose kritike mbetet në kujtesë për vite, ndërsa komplimentet shpesh harrohen shpejt.
Ky fenomen nuk është tregues i dobësisë apo problemi me memorien tuaj, por lidhet me strukturën natyrale dhe evolucionare të trurit.
Truri ynë është i programuar me një “bias negativ”, një prirje që i jep më shumë rëndësi rreziqeve dhe kërcënimeve sesa komoditetit dhe shpërblimeve.
Nga një perspektivë evolucionare, kjo ka qenë një strategji jetësore: të mbash mend rrezikun ka shpëtuar jetë, ndërsa kujtesa për situata të këndshme nuk ishte aq urgjente.
Kur marrim kritika ose fjalë të dhimbshme, aktivizohet amigdala, pjesa e trurit përgjegjëse për emocionet dhe reagimet ndaj frikës. Kjo çon në çlirimin e hormoneve të stresit, si kortizoli, të cilat thellojnë procesin e ruajtjes së kujtimeve.
Ndërkaq, komplimentet dhe fjalët pozitive krijojnë një ngarkesë emocionale më të butë, prandaj kujtesa për to nuk ruhet po aq intensivisht nëse nuk ripërsëriten.
Ky mekanizëm nuk është dëm, por mbrojtje biologjike. Mendja jonë është zhvilluar për të kujtuar më gjatë kërcënimet sesa sigurinë, duke na ndihmuar të shmangim gabimet që mund të rrezikojnë jetën ose statusin tonë social.
Megjithatë, ne mund të drejtojmë këtë mekanizëm në favorin tonë. Vetë-dialogu pozitiv dhe ripërsëritja e komplimenteve mund të ndihmojnë në balancimin e efektit të bias-it negativ, duke forcuar kujtimet e mira dhe duke reduktuar ndikimin e fjalëve të dhimbshme.
Në përmbledhje:
- Kujtimi i fjalëve negative është normal dhe i natyrshëm.
- Nuk është shenjë dobësie apo problem truri.
- Truri ynë vepron për të mbrojtur, duke kujtuar rreziqet më gjatë se kënaqësitë.
- Vetëdija dhe ushtrimi i pozitivitetit mund të ndihmojnë në menaxhimin e emocioneve dhe përmirësimin e mirëqenies mendore.
Të kuptosh këtë mekanizëm është hapi i parë drejt një menaxhimi më të mirë emocional dhe një memorjeje që shërben për ne, jo kundër nesh.
