Kina Transformon Ekonominë Globale të Energjisë: Raporti i Ember-it 2025 Zbulon Kulmin e Karburanteve Fosil
Kalimi i Kinës drejt energjisë së pastër po transformon ekonominë globale të energjisë, duke përshpejtuar përhapjen e burimeve të rinovueshme dhe duke e afruar vendin drejt kulmit të përdorimit të karburanteve fosile, sipas një raporti të ri nga organizata ndërkombëtare e mendimit Ember.
Ndikimi i “Diplomacisë Energjetike” Kineze në Vendet në Zhvillim
Ky raport, i titulluar “China Energy Transition Review 2025”, vlerëson ndikimin e “diplomacisë energjetike” kineze dhe dominimin e saj në teknologjinë e pastër, veçanërisht në vendet në zhvillim. Fabrikat kineze prodhojnë sot 60% të turbinave me erë dhe 80% të paneleve diellore në botë, duke ulur ndjeshëm koston e energjisë së rinovueshme globalisht. Kjo ka bërë që 91% e projekteve të reja me erë dhe diell të jenë më të lira sesa alternativat me karburante fosile, duke lehtësuar tranzicionin në vende si Meksika, Bangladeshi dhe Malajzia.
Prodhimi dhe Investimet Rekord në Energji të Pastër
Në 2024, prodhimi i energjisë nga era dhe dielli në Kinë u rrit me 25% krahasuar me vitin paraardhës, ndërsa në gjysmën e parë të 2025-s u rrit me 27% krahasuar me të njëjtën periudhë të 2024-s. Kapaciteti i erës dhe diellit kaloi 1,408 GW në 2024, duke tejkaluar kapacitetin e qymyrgurit në fillim të 2025-s. Prodhimi i pastër (era, diell, bërthamor dhe hidraulik) mbuloi 84% të rritjes së kërkesës elektrike në 2024, dhe në H1 2025 tejkaloi kërkesën, duke ulur prodhimin fosil me 2%. Në 12 muajt deri në qershor 2025, era dhe dielli gjeneruan më shumë energji (2,073 TWh) sesa burimet e tjera të pastër së bashku.
Kina investoi 625 miliardë dollarë në energji të pastër në 2024, rreth 31% të totalit global, duke kontribuar gati 2 trilionë dollarë në ekonominë e saj – e barabartë me 10% të PBB-së. Kjo jo vetëm ul varësinë nga importet fosile, por krijon vende pune dhe eksporte, duke e bërë Kinën lider në elektro-teknologji.
Deklarata e Ekspertit: Një të Ardhme e Re Energjetike
“Kina ka hapur derën drejt një të ardhmeje të re energjetike, duke ndërtuar elektro-teknologji në shkallë të gjerë, ulur kostot dhe ngritur kufijtë e mundësive,” u shpreh Sam Butler-Sloss, menaxher kërkimesh në Ember. “Pasojat janë shumë më të mëdha sesa kufijtë e saj,” shtoi ai, duke theksuar se Kina po riformulon gjeopolitikën e energjisë, duke lënë pas epokën e naftës dhe gazit.
Kulmi i Emisioneve dhe Lufta Kundër Ndryshimeve Klimatike
Ky raport vjen në një kohë kur po rritet optimizmi se emisionet e gazrave serrë në Kinë mund të kenë arritur kulmin, duke shënuar një moment kritik në luftën globale kundër ndryshimeve klimatike. Prodhimi i pastër po ul përdorimin e qymyrgurit dhe fosileve, duke krijuar kushtet për një rënie globale të tyre. Megjithatë, raporti paralajmëron se ekonomitë në zhvillim jashtë OECD-së mund të kompensojnë këtë nëse teknologjitë e pastër nuk zgjerohen shpejt. Kina po tregon se rritja dhe qëndrueshmëria mund të shkojnë dorë për dorë, duke sfiduar supozimet tradicionale.
