Gjeni i rrallë DEC2: Si disa njerëz mund të flenë 4-5 orë dhe të zgjohen me energji
Shumë prej nesh e kuptojnë rëndësinë e 7–8 orëve gjumë në natë për shëndetin dhe funksionimin optimal të trurit. Por një grup i vogël njerëzish duket se thjesht nuk ka nevojë për kaq shumë. Disa individë mund të flenë vetëm 4–5 orë dhe të zgjojnë plot energji, pa përjetuar lodhje apo shqetësime të kujtesës. Shkencëtarët kanë zbuluar se kjo aftësi e rrallë nuk lidhet me disiplinën, por me biologjinë e tyre unike.
Mutacioni DEC2 dhe gjumi i shkurtër
Për më pak se 1% të popullsisë, ky fenomen është i lidhur me një ndryshim të vogël në gjenin DEC2. Ky gjen ka rol kyç në kontrollin e ciklit të gjumit dhe zgjimit. Kur DEC2 funksionon në mënyrë të veçantë, truri i personave të prekur rikuperohet më shpejt gjatë gjumit, duke e bërë më efektiv procesin e riparimit neuronal.
Një studim i botuar në revistën Science tregon se njerëzit me këtë mutacion mbeten të shëndetshëm edhe me vetëm 4–5 orë gjumë. Për shumicën e njerëzve, një gjumë kaq i shkurtër shkakton lodhje, probleme me kujtesën dhe rritje të rrezikut për sëmundje kronike. Por për ata që e mbajnë mutacionin DEC2, kjo nuk ndodh: kujtesa dhe funksionet kognitive mbeten të mprehta, gjendja shpirtërore qëndron e stabilizuar, dhe mendimi është i shpejtë dhe i qartë.
Çfarë e bën këtë gjen unik?
- Shërim i shpejtë: Mutacioni DEC2 i mundëson trurit të përfundojë procesin e riparimit gjatë natës në më pak orë.
- Funksion i shëndetshëm: Personat që flenë pak nuk tregojnë shenja të stresit apo humbjes së gjumit.
- Gjendje shpirtërore e qëndrueshme: Edhe me një gjumë të kufizuar, ekuilibri emocional mbetet i fortë.
Ky gjen i rrallë ilustron se sa e ndryshme mund të jetë biologia njerëzore. Për shumicën e njerëzve, privimi nga gjumi mbetet i dëmshëm, por për ata me mutacionin DEC2, gjumi i shkurtër është thjesht një tipar natyror dhe i shëndetshëm.
Burimet:
- Science (2009). Mutacioni DEC2 dhe Gjumi i Shkurtër Natyral.
- UCSF (2020). Baza Gjenetike e Kohëzgjatjes së Gjumit.
- Nature Communications (2022). Rimëkëmbja Neurale te Personat që Flenë Pak.
